Soms voelen we de pijn van onze vrienden alsof het onze eigen pijn is. Dat komt door spiegelneuronen: hersencellen die emoties en acties van anderen letterlijk meebeleven en zo empathie en verbondenheid mogelijk maken.
Wat zijn spiegelneuronen?
Spiegelneuronen zijn neuronen die waarneming koppelen aan actie. Ze helpen ons met het leren uit imiteren, empathie en begrijpen van de intenties van anderen. Op die manier kunnen we connecties maken met anderen. We smelten zo ons eigen perspectief samen met die van de ander en kunnen voorspellen hoe we met hen moeten omgaan. Deze neuronen werden voor het eerst per toeval ontdekt bij apen in 1991 door medewerkers van de Italiaanse neurowetenschapper Giacomo Rizzolatti.
Ze zagen dat bepaalde neuronen actief waren bij apen in de ventrale premotorische cortex bij het uitvoeren van bepaalde acties, alsook bij het zien van de acties van andere apen. Hoewel er in het begin nog debat was over het bestaan van deze neuronen bij de mens, hebben onderzoekers aan de hand van verschillende methodieken toch bewijs gevonden dat deze neuronen ook bij mensen aanwezig zijn. Zo zagen ze bijvoorbeeld in een fMRI-studie dat wanneer de proefpersonen gitaristen observeerden, hun spiegelneuronen geactiveerd werden. Tijdens het observeren begon het brein de imitatie al in werking te stellen voordat ze daadwerkelijk de actie uitvoerden.
Wat als er iets 'mis' is met die spiegelneuronen?
Het spiegelneuronensysteem ligt verspreid over verschillende hersengebieden die zorgen voor verschillende processen in sociale interacties. Zo kan het zijn dat sommige gebieden bij personen met ASS (Autisme Spectrum Stoornis, red.) verstoord zijn, waardoor bepaalde social cues gemist worden. Hoewel er meerdere factoren een rol spelen bij ASS, is er één theorie die vaak opduikt in wetenschappelijke artikelen, namelijk de broken mirror theory. Volgens deze theorie vormt imitatie de belangrijkste schakel tussen spiegelneuronen en autisme. Imitatieproblemen, die voorkomen bij mensen met ASS, zouden verklaard kunnen worden door een minder goed functionerend spiegelneuronensysteem, en dat zou vervolgens bijdragen aan sociale en communicatieve uitdagingen.
Deze neuronen werden voor het eerst per toeval ontdekt bij apen in 1991 door medewerkers van de Italiaanse neurowetenschapper Giacomo Rizzolatti
Spiegelneuronen in een digitaal tijdperk
Wat gebeurt er met deze 'empathieneuronen' als we elkaar niet face-to-face zien? Hier is al heel wat onderzoek naar gedaan. In een groot overzichtsartikel van Doheny en Lighthall uit 2023, Social cognitive neuroscience in the digital age, lezen we onder andere dat digitale communicatie, zoals videobellen, ervoor zou zorgen dat onze spiegelneuronen minder snel geactiveerd worden. Dat kan ervoor zorgen dat we minder snel empathie opwekken, ons sociaal leerproces verstoord wordt en het moeilijker wordt anderen te begrijpen. Het is dan misschien ook niet zo onlogisch dat mensen tijdens de coronacrisis soms veel last hadden met videobellen. De wereld van spiegelneuronen en neurowetenschappen, blijft verder evolueren. Het valt dan ook nog te zien hoeveel we nog kunnen verklaren door spiegelneuronen
Reactie toevoegen