Durf te leven met jazz: interview met Waso De Cauter

Werkt u enkel met muzikanten die een muzikale opleiding hebben gevolgd?

"Opleiding maakt me eigenlijk niet uit. Het is interessant voor de muzikanten zelf. Het moet wel kloppen. In de Hot Club hebben we regelmatig voor dat mensen vragen of ze mee mogen doen met een jamsessie. Daarop vragen wij dan: 'ken je jazz?' en als ze dan antwoorden dat ze zich op gevoel bij de sessie gaan aansluiten, moeten we direct uitleggen: neen dat gaat niet. Dat werkt nu eenmaal niet zo. Je moet de taal van jazz snappen. In een conversatie met Chinezen ben je er niets mee als je geen Mandarijns kan. Je kan daar niet zomaar geluidjes beginnen te maken en verwachten dat mensen je verstaan. Maar eens dat je de taal kent, dan mag het zeker. Ik ben voorstander dat mensen een muzikale opleiding volgen. Zo krijg je de bouwstenen tot muzikale creativiteit en kan het gemakkelijker zijn om je stem te vinden en te ontwikkelen."

Ik vind dat de gesubsidieerde culturele sector in België te weinig toewijding heeft

Hoe zou u de jazzscène in Gent omschrijven aan een student of buitenstaander?

"Gent biedt ongelooflijk veel mogelijkheden. Door de kleinheid van de stad, in tegenstelling tot de rest van Vlaanderen en België, voel je een grotere doordringing van verschillende genres. Je voelt ook in de Hot Club of Bar Lume dat veel muzikanten niet enkel met jazz bezig zijn, waardoor er allerlei crossovers en fusions ontstaan. Het is niet verwonderlijk dat er zoveel bijzondere groepen uit Gent komen. Dit heeft te maken met plekken zoals de Hot Club, waar groepen als De Beren Gieren en Black Flower zijn ontstaan via jamsessies waar mensen blijven experimenteren. Hetzelfde gebeurt in de Missy Sippy, maar dan met blues. Het belangrijkste is om opportuniteiten te creëren en als je dat doet, komen er mooie dingen uit."

Voelt u een verschil tussen Gent en de rest van Vlaanderen, bijvoorbeeld Antwerpen of Brussel?

"Dat is persoonlijk, maar ik merk dat er in Antwerpen of Brussel geen plek is zoals de Hot Club. Het is niet om mezelf te eren, maar ik voel dat echt. Brussel is er wel mee bezig, bijvoorbeeld de Sounds aan de Grote Markt. Het was mijn grote droom om met mijn vennoot Peter Kinna een Hot Club de Grand/de Bruxelles te maken, maar we hebben hiervoor niet genoeg energie meer over. Antwerpen daarentegen heeft meer jazzclubs, zoals De Muze en Hopper, maar niemand durft echt de sprong te wagen om puur voor de muziek te gaan en die centraal te plaatsen en complete stilte of aandacht te vragen. Dat is wat wij toevallig wel doen, en misschien maakt dat net het verschil."

Voelt u ups en downs in de jazzscène van Gent?

"Volk gaat er altijd wel zijn dus aan de passanten merk je het minder. Je voelt het vooral bij de muzikanten. Er is sinds de coronapandemie ook veel veranderd. Ik herinner me jamsessies tot 8 uur in de ochtend. Soms kwam de kuisploeg al langs en waren we gewoon nog bezig. De nieuwe generatie is vroeger door en precies iets praktischer ingesteld."

Als u vier Belgische jazzmuzikanten of bands, levend of overleden, zou moeten aanraden aan een student, wie zou u dan kiezen?

"Django Reinhardt is een must. Hij is geboren in België, speelde in de oude stijl, maar is zonder twijfel een van de grootste genieën in de muziek. Van de levende muzikanten zou ik zeker Aka Moon aanraden. Zij zijn nog altijd top, zowel als groep als individueel. Ze blijven hun eigen lijn volgen, zijn muzikaal complex, en tegelijk groovy en boeiend. Er zijn zoveel goede muzikanten, dus het hangt natuurlijk ook af van smaak en voorkeur. Ik zou Nathalie Loriers aanraden, en ook Eve Beuvens, die veelbelovend is op piano, en Alex Koo, die furore maakt. Daarnaast denk ik aan muzikanten waarmee ik graag speel, zoals Viktor Perdieus, die altijd muzikaal is. Voor wie van groovy jazz houdt, is Dishwasher een aanrader. Gent biedt ongelooflijk veel mogelijkheden. Door de kleinheid van de stad, in tegenstelling tot de rest van Vlaanderen en België, voel je een grotere doordringing van verschillende genres."

Soms kwam de kuisploeg al langs en waren we gewoon nog bezig

Hebben Hot Club en Bar Lume een soort van authenticiteit omdat jullie niet met subsidies werken? Hebben jullie een heldere blik?

"Een heldere blik wel, maar een pijnlijk heldere blik. We betalen totaal te weinig aan onze muzikanten. De muzikanten weten dit, dus blijft het houdbaar. Maar wat wij onze muzikanten betalen is al 15 jaar niet veranderd. Het brood is op 15 jaar verdubbeld van prijs. Dat is een situatie waar ik het zeer moeilijk mee heb. Ik ben nog altijd op zoek naar hoe ik dit kan oplossen, want alles wordt duurder, behalve de winst die je maakt. En alle muziek wordt betaald met die winst. Het brengt absoluut niet op, de muziek. Je moet het doen uit toewijding. Je moet trouwens alles in het leven doen uit toewijding. Soms niet, soms moet je afschuwelijk werk doen, maar dat moeten wij ook doen. Dat is dan weer een toewijding aan het leven. Ik vind dat de gesubsidieerde culturele sector in België te weinig toewijding heeft. Niet meer wil afzien, niet meer durft af te zien voor waar ze in geloven. Ik denk niet dat hun geloof niet juist is, maar dat ze het gewoon niet doorhebben. Als je muzikanten vraagt om te komen spelen voor 200 euro per muzikant, wat wij niet eens kunnen dromen, dat zijn bedragen... Wij betalen 75 euro per muzikant. Dat durf ik te zeggen. Maar in de gesubsidieerde sector vind ik dat muzikanten op zijn minst 400 euro zouden moeten krijgen voor een optreden. Maar dat vinden 'zij' dan te veel. Ondertussen wel rijden met een auto van meer dan 50.000 euro 'op de zaak' gesubsidieerd met het 'cultuurbudget' ... De toewijding is dan verwrongen."

"Nog één raad aan uw lezers: durf te leven. Dat is moeilijk, zeer moeilijk. De enige reden dat ik dat kan is, omdat ik muzikant was en opgegroeid ben zonder te weten wat ik de volgende maand zou verdienen. Het is gemakkelijk voor mij om dat te zeggen omdat ik die bouwstenen heb meegekregen, maar het is moeilijk als je dat niet meekrijgt. Durf te leven, riskeer te leven. Anders eindigen we (zoals nu met AI...) allemaal in een vakje achter een bureautje."