Wetenschapskort

Twist, bend, break

Een spaghettistokje breek je niet zomaar in exact twee stukken. Probeer maar! Naast de twee stukken in je handen, ligt er ongetwijfeld nog minstens één stukje op de grond. Door het knakken van het stokje ontstaan namelijk vibraties die verdere breuken in de ongekookte sliert veroorzaken. ‘Ontoelaatbaar’ vonden wiskundige Vishal Patil en zijn collega’s aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Ze analyseerden honderden spaghettibreuken en maakten simulaties om een oplossing te vinden: wring het stokje 250 graden alvorens het te breken. Dit wringen verzwakt de vibraties en voorkomt zo het uiteenvallen in extra stukjes. Een revolutie in de Italiaanse keuken zal dit onderzoek helaas niet teweegbrengen, maar mogelijk wel in de studie van andere staafjes, zoals koolstofnanobuisjes. 

Vol gas tegen kankercellen

In de strijd tegen kanker hadden we vroeger drie wapens: opereren, bestralen en chemotherapie. Elk van die technieken is gericht op de totale vernietiging van corrupte cellen. James P. Allison en Tasuku Honjo hebben daar een verrassend vierde wapen aan toegevoegd: het eigen immuunsysteem. Ze ontdekten elk meer dan 25 jaar geleden een eiwit, CTL4-A en PD-1, op het oppervlak van lymfocyten (T-cellen) dat diezelfde cellen tegenhoudt om kankercellen aan te vallen. Door antilichamen toe te dienen, kan deze rem worden losgelaten. Sinds 2011 kwamen er geneesmiddelen volgens dit principe op de markt, met sindsdien een groeiend aantal behandelbare kankersoorten. Een levensreddende doorbraak die op 10 december daarom ook beloond wordt met de Nobelprijs voor de fysiologie en geneeskunde.

Energie oogsten met je lichaam

Je smartphone opladen door er simpelweg mee rond te lopen? Binnenkort wordt dit misschien wel werkelijkheid. Onderzoekers uit het Engelse Surrey hebben onderzocht hoe je via tribo-elektrische nanogeneratoren, TENGs genaamd, energie kan oogsten uit mechanische energie zoals wind, maar ook menselijke bewegingen. TENGs maken gebruik van het tribo-elektrisch effect, waarbij twee materialen elektrische lading uitwisselen door wrijving met elkaar. Dat ladingsverschil kan je gebruiken om een elektrische stroom te voorzien. Met hun uitgebreide analyse plaveien de onderzoekers de weg voor het ontwerpen en optimaliseren van energieoogstende TENGs voor verschillende toepassingen, waaronder wearables, internet-of-things-toestellen en zelfvoorzienende elektronische apparaten.
 

Nog geen stemmen

Reactie toevoegen