Eigen onderzoek eerst: Francesca Minerva

Francesca Minerva is een filosoof in de bio-ethiek aan onze geliefde UGent. Haar voornaamste focus ligt op onderzoek naar het fenomeen dat de naam lookism heeft gekregen. Dit is een soort discriminatie tegenover mensen die worden beschouwd als minder aantrekkelijk. Volgens Minerva is het heel normaal dat mensen (on)bewust discrimineren op basis van uiterlijk. Op de Nacht van de Vrijdenker gingen wij met haar in gesprek.

Wat is onaantrekkelijkheid?

"Ik denk dat schoonheid en onaantrekkelijkheid elkaar spiegelen. Schoonheid is de capaciteit om een goede reactie uit te lokken bij anderen. Het wordt gezien als een beloning, zoals geld of dingen die je gelukkig maken. Onaantrekkelijkheid daarintegen is een lack of reward op puur neurologisch niveau. Dit is getest in studies die soms zeggen dat de perceptie van beide start in dezelfde delen van het brein.  Beide begrippen zijn echter zeer complex en kunnen vanuit verschillende hoeken benaderd worden. Mensen in de beauty-industrie en psychologie hebben de neiging om te focussen op wat schoonheid doet in plaats van wat het is. Filosofen daarentegen proberen verschillende antwoorden te geven op wat schoonheid of onaantrekkelijk nu werkelijk is. Schoonheid is in eerste instantie waarheid en goedheid. Het is echter moeilijk een goed antwoord te geven op het vlak van fysieke schoonheid van mensen, maar we weten wat schoonheid doet in het proces van beloning en ook dat we het leuk vinden en het ons goed doet voelen. Het omgekeerde geldt voor onaantrekkelijkheid. De componenten van schoonheid zijn ook gedeeltelijk biologisch bepaald, wat we aantrekkelijk vinden, zoals bijvoorbeeld neotenie, dimorfisme, symmetrie, enzovoort."

Is het nodig om labels en grenzen te stellen aan wat onaantrekkelijkheid is?

"Mensen hebben wel tot op zekere hoogte een idee van wat onaantrekkelijkheid is. Meestal houden mensen dan rekening met de proportie van het lichaam en gezicht, maar het doet er ook toe wat de persoon er zelf van denkt. Je kan tegen iemand zeggen: 'Je bent mooi', maar als die persoon zichzelf niet mooi vindt, ga je ze er niet van kunnen overtuigen. Er zijn ook objectieve en subjectieve componenten: zelfs mensen die cosmetische chirurgie ondergaan en zichzelf daarna mooi vinden, worden vervolgens niet per se gepercipieerd als 'mooi' of 'aantrekkelijk' door de maatschappij. Hoe gaan we daar dan mee om? Sommige mensen denken dat die gigantische borsten hen mooi zullen maken. Dat mag, zolang het de gezondheid niet tegengaat. De subjectieve component, wat de maatschappij als 'aantrekkelijk' ziet, moeten we echter ook in gedachten houden."

Wilt u dan naar een maatschappij waar iedereen blij is met hoe hij of zij eruit ziet?

"Het ultieme doel is om een maatschappij te creëren waarin iedereen gelukkig is, om mentaal welzijn omhoog te krijgen. Dit kan lukken als mensen zich goed in hun vel voelen en dat is zeer waardevol. Het is dus niet belangrijk op zich, maar wel omdat het het welbevinden van de maatschappij omhoog kan krijgen."

Wat is het probleem met onaantrekkelijkheid?

"Het lijden. Als er mensen zijn die lijden onder hun onaantrekkelijkheid, dan moeten we naar hen luisteren en hen proberen te helpen."