Zoals overal ter wereld is dakloosheid ook in Gent een probleem. Met de winter in het vooruitzicht betekent het voor vele daklozen een strijd om te overleven. Hoe probeert het stadhuis om deze mensen te helpen en op welke manier nemen burgers zelf initiatief?
Dakloosheid in cijfers
In Gent zijn er volgens een telling van de Koning Boudewijnstichting uit 2023 precies 2.490 dak-en thuisloze mensen in de stad, waarvan een derde vrouwen en 633 kinderen. Om deze mensen te helpen, beschikt het stedelijk bestuur over een brede waaier aan diensten en projecten om dak- en thuisloze mensen te helpen naast ook andere hulporganisaties, vzw's, en vrijwilligersorganisaties. Zo heb je wijkagenten die dag en nacht patrouilleren, de gemeenschapswacht, huisartsen, het mobiel team, psychiaters en zovelen meer. Die vormen dan vaak een netwerk: door samen te werken kunnen zij de best mogelijke zorg bieden, aangepast aan de noden en zorgen van de daklozen.
Behalve de gebrekkige nachtopvang is er bovendien ook een tekort aan betaalbare woningen
Een veelvormig gezicht
Er bestaat geen enkelvoudig profiel van de Gentenaar zonder dak boven het hoofd. De groep is uiterst divers: gezinnen met kinderen, mensen met of zonder papieren, ouderen die door stijgende huurprijzen hun woning verloren, en personen met een psychiatrische kwetsbaarheid. Vooral die laatste groep is vaak slachtoffer van een zorgsysteem dat hen niet kan of wil dragen. Ook jongeren zijn kwetsbaar. Wie na zijn achttiende uit de jeugdzorg komt en slechts een beperkt netwerk heeft om op terug te vallen, belandt vaak bij vrienden op de sofa. Deze situatie is meestal niet houdbaar waardoor ze noodgedwongen op straat belanden zonder zekerheid, privacy of toekomstperspectief.
Deze pluraliteit wordt vaak genegeerd als er over dakloosheid gesproken wordt.
Overvolle opvang, structureel tekort
In de winter met z'n koude dagen en nog koudere nachten is het voor vele daklozen moeilijk om een warme en veilige slaapplek te zoeken. Locaties zoals het Sint-Pietersstation houden in deze periode 's nachts hun deuren open zodat wie dakloos is toch enige beschutting ervaart van het weer. Een menswaardige oplossing valt dit niet echt te noemen.
Wie geluk heeft kan terecht in de nachtopvang, alleen is die met een capaciteit van amper 66 vaste bedden ontoereikend om het probleem aan te pakken. Deze winter is er beloofd dat er 44 extra bedden voorzien gaan worden, onder andere in goedkope hotels, al is dat een druppel op een hete plaat. Hulpverleners pleiten al langer om deze winterbedden structureel te maken, in plaats van elk jaar opnieuw tijdelijke noodoplossingen te moeten zoeken.
Behalve de gebrekkige nachtopvang is er bovendien ook een tekort aan betaalbare woningen. Naast de private markt zijn er ook sociale woningen, maar wie hoopt om er gebruik van te maken, belandt op een wachtlijst waar het vaak jaren duurt voor je aan de beurt komt. Daarbovenop komt het probleem van de leegstaande woningen. Hoewel eigenaars in Gent beboet kunnen worden als ze een pand langer dan een jaar leeg laten staan, blijken de procedures traag en inefficiënt. Daardoor blijven tientallen gebouwen ongebruikt, terwijl honderden mensen op straat slapen.
Want wie op straat leeft, verliest niet alleen een huis, maar vaak ook zijn identiteit, netwerk en waardigheid
Alle beetjes helpen
Nu kan het lijken alsof dakloosheid een te grote, onmogelijk aan te pakken problematiek is. Welke impact zou je zelfs kunnen hebben als één persoon? Toch zijn er zeker, ogenschijnlijk kleine, dingen die je kan doen om mensen die op straat leven een hart onder de riem te steken. Het vzw Enchanté, bijvoorbeeld, werkt samen met een hele hoop Gentse handelaars (cafés, winkels, etc.) om uitgestelde koffies, maaltijden of zelfs bedden aan te bieden. Op hun site vind je een kaart met alle zogenaamde 'hartelijke plekken' waar ze mee samenwerken. Het concept is simpel: ga je eens een koffie drinken in de Viernulvier? Betaal dan een extra, uitgestelde, koffie die beschikbaar gesteld wordt voor wie er na jou naar komt vragen.
Naast organisaties als Enchanté zetten ook talloze Gentenaars zich op eigen houtje in om mensen op straat te helpen. Sommige studenten koken maaltijden voor daklozen of doneren warme kledij via De Rode Lotus. In Open Plaats kunnen mensen spullen doneren of doorgeven aan wie ze nodig heeft.
Wie het geld of de tijd niet kan sparen, kan ook gewoon vriendelijk goedendag zeggen en eventueel een gesprek aanslaan met een dakloze. Want wie op straat leeft, verliest niet alleen een huis, maar vaak ook zijn identiteit, netwerk en waardigheid. Daarom blijft nabijheid belangrijk: niet wegkijken, maar groeten, praten, vragen hoe het gaat. Dat klinkt klein, maar voor iemand die dagenlang genegeerd wordt, is het onbetaalbaar.
Reactie toevoegen