Begin juli kondigde Stad Gent een kotbelasting aan. In andere Vlaamse steden bestaat die taks al langer. Waarop heeft Gent zich gebaseerd, en is de Gentse student benadeeld ten opzichte van de collega's in andere steden?
Taksen in tijden van kotencrisis
De stad zit al langer in slechte financiële papieren en zet nu dus ook de studentenportemonnee in tegen de schuldenberg. De kotbelasting gaat in vanaf 2026 en bedraagt 190 euro per jaar. Voor beursstudenten is dat 85 euro. Hoewel de taks betaald moet worden door de eigenaar van het kot, zal dit logischerwijs naar de studenten worden doorgerekend, met stijgende kotprijzen tot gevolg. De Gentse Studentenraad reageerde scherp op de nieuwe maatregel en stelde dat het studeren onbetaalbaar maakte.
"Het is een bewuste keuze van de stad om als stad consequent met wonen en fiscaliteit om te gaan, om zo ook de uitdagingen van de wooncrisis het hoofd te kunnen bieden", laat het kabinet van Christophe Peeters ons schriftelijk weten. Een extra kotbelasting zal die wooncrisis echter niet oplossen: het verhoogt het woonaanbod niet en de kosten worden gewoon naar de studenten doorgerekend.
Daarnaast kampt de stad tegelijk met een kotencrisis, die ermee samenhangt en de laatste jaren steeds problematischer wordt. De prijzen swingen de pan uit: de afgelopen vijf jaar zijn de kotprijzen met 36% gestegen. Voor een kot in Gent betaal je zonder de extra belasting gemiddeld 565 euro per maand in 2025 volgens de cijfers van het CIB.
En mag dat wel?
Kotbelastingen zijn geen uniek gegeven. Ze vallen onder de belastingen op tweede verblijven, een taks die veel ruimer is en ook van toepassing is op bijvoorbeeld vakantiewoningen. De logica van de taks zit in het feit dat bewoners van die tweede verblijven geen gemeentelijke belasting voor inwoners moeten betalen, terwijl ze wél gebruik maken van lokale faciliteiten.
Het is niet de eerste keer dat Gent zich aan een kottaks waagt
Die belasting op tweede verblijven bestaat ook al een tijdje in Gent. Door de maatregel valt de vrijstelling voor studentenhuizen echter weg. Dat zijn woningen van minstens twee kamers die uitsluitend dienen om studenten te huisvesten. Studenten vallen nu dus onder de taks, al heeft Stad Gent wel voor een goedkoper tarief gezorgd. Daarnaast verdwijnen ook de andere vrijstellingen uit het reglement. "Als we studentenhuizen wél hadden vrijgesteld, zou dat de enige uitzondering op het principe zijn geweest", laat het kabinet van Peeters weten.
Tegelijk verschilt de kotbelasting van de klassieke belasting op tweede verblijven: in het laatste geval is het steevast de eigenaar die betaalt, maar door de verrekening zullen in dit geval enkel huurders-studenten geld moeten ophoesten. Daardoor ligt de maatregel sociaal gevoelig. Daarbovenop is de klassieke ratio voor de tweede verblijftaks hier zoek: studenten zijn geen klassieke 'tweedeverblijvers'. Hun verblijf is functioneel en vaak noodzakelijk: denk maar aan een Limburgse student die enkel in Gent een master diergeneeskunde kan doen.
Het is niet de eerste keer dat de stad zich aan een kottaks waagt. In 2002 werd het idee voor het eerst op tafel gegooid, alweer wegens geldproblemen. Ook hier was de basis een taks op tweede verblijven. Het plan werd al even snel van de tafel geveegd omdat het juridisch 'te complex en onmogelijk te realiseren' zou zijn geweest. Ook nu hebben sommige fiscalisten, zoals Michel Maus, twijfels: volgens hem vormt de belasting een mogelijke schending van het gelijkheidsbeginsel.
De kotentaks elders
In Leuven bestaat er al een kotentaks. Per studio of vergunde kamer die kleiner is dan 60 m² en waar een student verblijft, betaalt de eigenaar 118 euro. Als het gaat over een student met een studiebeurs is dat slechts 52,5 euro.
Het valt hierbij al direct op dat de taks in Leuven significant lager is voor studenten met of zonder studiebeurs. Daarbovenop is de gemiddelde prijs van een kot in Leuven lager in 2025 dan in Gent, volgens de cijfers van het CIB, namelijk 556 euro tegenover 565 euro. Nog een belangrijk detail hierbij is dat er ongeveer 43.000 kotstudenten in Leuven zitten, tegenover 104.906 inwoners. In Gent zitten er ongeveer 44.000 kotstudenten tegenover 270.473 inwoners. Er zitten dus in verhouding veel meer studenten op kot in Leuven dan in Gent.
In Antwerpen geldt er enkel een belasting op tweede verblijven als een kot zich niet meldt als studentenhuisvesting bij de stad. Maar als je in een erkend kot zit, moet je die niet betalen. In Hasselt betaal je dan weer 80 euro per kot per jaar, maar studio's worden niet belast. Brussel is wat moeilijker te vergelijken met de Vlaamse steden. Gemeentes in Brussel vallen onder een ander gewest en kennen dus ook andere regels dan in Vlaanderen.
Worden we genaaid?
In conclusie zou je kunnen zeggen dat, in vergelijking met andere steden, studenten wel een beetje genaaid worden door stad Gent. De kotbelasting en gemiddelde kotprijs liggen hier hoger in vergelijking met Leuven, de andere grootste Vlaamse studentenstad. Op 22 september protesteert de Gentse studentenraad in Gent tegen de kotbelasting bij het gemeentehuis. Het is onduidelijk wat de toekomst is van deze Gentse kotbelasting, maar studenten doen best alvast hun portemonnee open.
Reactie toevoegen