Reisverslag vanuit Maleisië

In een land waar je niet alles mag zeggen

Tussen Indonesië en Singapore ligt Maleisië, een voormalige Britse kolonie met meer dan dertig miljoen inwoners. Ik ben via AIESEC voor zes weken op ontdekking in de hoofdstad Kuala Lumpur. Wat als je voor één keer niet mag durven denken?

Om een idee te krijgen van de situatie in dit land ben ik uitgebreid op zoek gegaan in kranten, maar mijn zoektocht bleek vruchteloos. Ik hoopte er een beeld van te krijgen met de hulp van de media, maar behalve wat muggenzifterij over economische ontwikkelingen was er niets te vinden. Op 9 mei 2018 zouden er nochtans verkiezingen plaatsvinden. Ook zijn hier vluchtelingen, en ik vermoed dat ze niet in de beste omstandigheden verblijven. Pas volgende week zal ik hier meer over weten.

De meeste informatiestromen worden hier verbannen: tv-programma's, films met seksuele en agressieve getinte scènes en zelfs kranten moeten door de mediacommissie worden goedgekeurd.

Ze vertelden me dat ik het niet mocht hebben over mijn vrijwilligerswerk. Dat zou me in moeilijkheden brengen met het werkattest. Zo voelde het nochtans niet toen ik naast een zwaar gewapende militair mijn paspoort afgaf aan de grenscontrole. 

"No, it’s Okay. It’s Okay. We are a peaceful country now"

Ik vroeg de lokale bevolking of de schaarse berichtgeving hen stoorde: "No, it’s okay. It’s okay. We are a peaceful country now", klonk het antwoord. Maar hoe kan je in een land leven waarvan de problemen niet worden benoemd en je niet mag zeggen wat er gaande is? Voor voorstanders van vrije meningsuiting zoals die in het Westen wordt opgevat, roept dit nogal wat vragen op.

Een donker verleden

Een van de jongeren vertelt me wat volgens hem het donkere punt in de Maleisische geschiedenis is. Na de onafhankelijkheid van de Britten in 1957 was er een grote sociale kloof tussen de Malay-bevolking en de Chinees-Maleisische bevolking. Die eerste groep werd immers veel harden getroffen door armoede. Daarom werd er een wet uitgevaardigd om deze groep een sociaal voordeel te bieden. Dit zorgde er bijvoorbeeld voor dat ze minder belastingen moesten betalen en makkelijker toegang kregen tot het hoger onderwijs.

Op 13 mei 1969 waren er in Kuala Lumpur rellen na de nationale verkiezingen. De regerende Alliantie-partij werd omvergeworpen door de oppositie, die de sociale voordelen van de Malays wilde afschaffen. Officieel vielen hierbij 196 doden, maar andere schattingen wijzen in de richting van 600 doden, onder wie een groot aantal Chinees-Maleisische slachtoffers. De woordvoerder die me dit vertelt vraagt een andere Chinese Maleisiër om bevestiging. Hij knikt en fluistert: "By Malay Malaysians".

Een crisissituatie werd ingeroepen, en de Alliantie-partij nam terug de macht over, zo wordt me verteld. Geen andere partij is nadien nog aan de macht geweest. Nu nog proberen ze het land zo kalm mogelijk te houden. De vrees bestaat dat berichtgeving in kranten raciale spanningen zou verergeren.

De 1MDB schandaal

Maar onlangs veroorzaakte die censuur rumoer. In 2015 vermeldde de toenmalige populaire krant Free Malaysia Today dat de eerste minister, Najib Tun Razak, 2.67 miljoen Ringgits (ongeveer 700 miljoen euro) van de 1 Malaysian Development Berhad naar zijn eigen rekening had versluisd. Dit zou een organisatie moeten zijn waarbij de bevolking geld geeft om ervoor te zorgen dat het land zich verder kan ontwikkelen. De journalist die daarover had geschreven werd veroordeeld tot een zesjarige gevangenisstraf. De overheid censureerde ook de krant die het had vermeld. 

Deze verkiezingen behoren tot de meest onzekere sinds jaren. Omdat verschillende schandalen elkaar hebben opgevolgd en de lokale bevolking het ergens wel beu is, denken veel mensen dat er nog opschuddingen zullen komen. Iedereen is angstig voor een herhaling van het incident op 13 mei. Naar de hoofdstad gaan, en zeker de komende avonden, is sterk afgeraden.

Rechten in Maleisië

In Maleisië wordt de doodstraf toegepast voor verschillende misdrijven - onlangs nog voor onder andere drugsgebruik, drugsverkoop, moord en terroristische activiteiten. Voor mijn vertrek naar dit land deelde een AISEC'er me mee dat een jongen hier ooit ter dood werd veroordeeld voor het bezit van drugs, nadat ze hem hadden gecontroleerd terwijl hij onderweg was met een scooter die eigenlijk van zijn broer was. Het argument dat hij er geen kennis van had, maakte bij de uitspraak geen verschil.

"Death is better than lifelong imprisonment"

Ik vroeg aan de plaatselijke bevolking of ze hiermee akkoord gingen. "Wel, yes", antwoorde een meisje. "Death is better than lifelong imprisonment".

Er doen nog dergelijke verhalen de ronde. Na de rellen van 1969 werden op 27 oktober 1987 een honderdtal mensen opgepakt en veroordeeld zonder rechtmatig proces: politici, intellectuelen en geneeskundigen die vermoedelijk banden hadden met de oppositiepartij. Wat met hen gebeurde, kon ik niet achterhalen.Tegenwoordig worden ook series en films met seksuele of agressieve scènes verboden. Boeken en kranten worden gecensureerd. Ook academische literatuur die rellen zou kunnen uitlokken, houden ze in de gaten. 

Censureren voor rust

De enige vlaggen die hier hangen zijn blauw, de kleur van regerende partij. De enige krant die de verkiezingen vermeldde, vertoont een duidelijke partijdigheid. Andere partijen worden amper naar voor geschoven. De 'donkere kanten' van de geschiedenis gaan hier amper over de tong. Ze zwijgen er liever over, want sommige waarheden kwetsen te veel.

Daarom spreken ze hier niet over verkiezingen, over politiek, over vluchtelingen of over academische controversiële bevindingen, en al zeker niet over seks. Dergelijke onderwerpen zouden onrust en instabiliteit in de hand kunnen werken. Hier zou dat te vaak ongelukken veroorzaken.

Nog geen stemmen

Reactie toevoegen