Faalt het Gentse fietsbeleid?

Strenger beleid

Tijdens inspecties in de studentenbuurten realiseerden controleurs van de Fietsambassade dat er niet enkel fietsen in de stallingen zelf, maar ook overal errond stonden. Dit zorgt voor een versperring van wegen en voetpaden, waar andere weggebruikers onder lijden. De stad Gent stelde begin oktober dan ook een strenger fietsbeleid op. Op 6 november gaat het van kracht: de Fietsambassade vertrekt op patrouille om te controleren welke fietsen foutief geparkeerd staan. Eerst spreken ze, volgens schepen Vandenbroucke, de studenten aan om de fiets correct te stellen. Nadien, meestal dezelfde dag nog, nemen ze ook hinderlijk geplaatste fietsen mee naar het depot. Hoewel deze actie  zowel op de website als ter plaatse aangekondigd was, ervaren studenten dit vaak anders. Zij verklaren dat hun fiets opeens verdwijnt en zelfs schade oploopt tijdens die ophaling. 

Studenten verklaren dat hun fiets opeens verdwijnt en zelfs schade oploopt tijdens die ophaling

De stad Gent hoopt via deze opruimingsactie meer te bereiken dan enkel vrije voetpaden. "Het is een sensibiliseringsactie, en we gaan die actie trouwens blijven herhalen. We zien ook wel dat het werkt, dat er inderdaad wat meer bij wordt stilgestaan om de fiets toch ergens te plaatsen waar hij minder hinder oplevert", aldus Vandenbroucke. Hij benadrukt ook dat studenten beter hun fiets in de fietsenstallingen op het domein van de UGent plaatsen in plaats van op straat.

Overvolle fietsenstallingen

Om het gebrek aan plaats op lange termijn op te lossen, moeten er meer fietsrekken in Gent komen te staan. Zo zouden parkeerplaatsen langs de baan, die nu voorbestemd zijn voor auto's, plaats kunnen maken voor fietsparking. "In het centrum zijn er al heel veel bovengrondse fietsenstallingen geplaatst in plaats van autoparkeerplaatsen. Een van mijn belangrijkste beleidsdoelstellingen in dit legislatuur is om plaats te creëren om fietsen en auto's te zetten weg van de straat, zodat deze druk op openbare domeinen vermindert."

Zo zijn ze op Campus UFO ook al druk bezig met het omvormen van een deel van autoparking tot duizend nieuwe staanplaatsen voor fietsen. Tijdens de Gentse Feesten waren auto's niet toegelaten in het centrum van de stad, maar moesten ze verder weg parkeren en het openbaar vervoer nemen richting de feestzone. Zou een permanente verschuiving van die last, gecreëerd door auto's, tot een duurzamer stadscentrum kunnen leiden en tegelijkertijd het probleem van fietsoverlast kunnen verminderen? "Het aantal inwoners stijgt wel, maar de stad wordt niet groter. Dan moeten we ondergronds of weg van de straat gaan kijken. Ik sluit niet uit dat ondergrondse parkings deels vrijgemaakt kunnen worden om fietsen te parkeren, maar dan moeten die ook wel gebruikt worden. Als fietser moet je aanvaarden dat je wel eens een minuut of twee zal moeten stappen."

Verder dan de fietsrekken

Fietsinfrastructuur reikt natuurlijk verder dan enkel de parking. Volgens cijfers van de Vlaamse overheid waren er tussen 2020 en 2022 maar liefst 26 gevaarlijke punten in Gent. Dat wil zeggen dat er in die periode minstens drie verschillende letselongevallen met een zwakke weggebruiker op dat punt plaatsvonden. Na Antwerpen is Gent dan ook de gemeente met het meest van zulke punten. Een van die plekken is de Heuvelpoort, waar eerder dit jaar nog een vrouw overgebracht werd naar het ziekenhuis na een aanrijding met een wielertoerist. Hierbij luidt de vraag: kennen fietsers zelf de verkeersregels genoeg, en zou een aanpassing hierin zulke incidenten kunnen doen afnemen? "Er is een plan om de Heuvelpoort fundamenteel anders aan te leggen, waarbij openbaar vervoer en fietsers op een ander niveau passeren dan wagens. Het is de bedoeling om gemotoriseerd verkeer via een tunnel onder de heuvelpoort door te laten gaan, zodat er bovengronds veel meer ruimte vrijkomt voor fietsers en openbaar vervoer", aldus Vandenbroucke.

Er waren tussen 2020 en 2022 maar liefst 26 gevaarlijke punten in Gent

Wat ook tot een verhoging van dodelijke incidenten leidt, zijn elektrische fietsen. Volgens gegevens van het VIAS zijn er meer ongevallen die tot dodelijke gevolgen leiden met een elektrische fiets dan met niet-elektrische fietsen of speedpedelecs. Voorlopig staat de maximumsnelheid waaraan een fietser zich mag verplaatsen op dertig kilometer per uur, maar de politie controleert dat niet actief. Moet deze maximumsnelheid veranderen? "De maximale snelheid van dertig kilometer per uur geldt voor iedereen", zegt Vandenbroucke "Bij speedpedelecs is er een technisch probleem dat ze niet allemaal detecteerbaar zijn voor camera's van de politie, afhankelijk van het materiaal. Niet alleen Gent, maar ook andere steden worstelen hiermee."

De aanpassingen aan het beleid doen dus een poging om de fietsoverlast op korte termijn aan te pakken, maar dat blijft niet zonder kritiek. Van oplossingen op lange termijn is er al sprake geweest, maar die zijn moeilijk uit te voeren zonder een andere groep te benadelen. Er zijn zo meer gaten in het fietsbeleid dan enkel het gebrek aan stalling: de gemeente Gent is een koploper in het aantal gevaarlijke verkeerspunten.