Rik Van Nuffel: "Toen voelde je al dat Schamper niet onbelangrijk was als l'oeil de Moscou"

Hoe bent u bij Schamper terechtgekomen?

"Koen Raes en ik hadden een gezamenlijke geschiedenis, want we zaten samen op het Atheneum Voskenslaan. Hij was een enthousiasmerend persoon en had ook al de leerlingenraad mee opgericht. Ik zat dus in een stroom van mensen die engagement en inspraak hoog in het vaandel droegen. Aan de universiteit bleven we contact onderhouden. Toen Schamper werd opgericht, ben ik er vanaf het begin bij gekomen."

Tijdens uw periode als hoofdredacteur heeft de politie jullie telefoonlijn afgeluisterd in verband met een editie waarin jullie abortusadressen uit Nederland op de voorpagina gepubliceerd hadden. Kan u ons iets meer vertellen over deze editie? 

"In het studentenhuis bevond zich op dat moment maar één telefoon. De politie vond het toen logisch om die af te luisteren om op de hoogte te zijn van de activiteiten van de studenten. We zijn eigenlijk nooit te weten gekomen hoe de unief hier op voorhand al van wist. Ik werd toen gewaarschuwd door iemand van het gerechtelijk apparaat dat ze op de hoogte waren van onze plannen. Daar is echter nooit een rechtszaak van gekomen. Je kan beargumenteren dat het publiceren van abortusadressen een vorm van vrije meningsuiting is."

Was het publiceren van die adressen voor jullie ook een oproep tot vrije meningsuiting?

"Wij vonden onszelf verantwoordelijk om informatie te verspreiden voor vrouwen van alle leeftijden die op dat moment kampten met een ongewenste zwangerschap. Dit idee paste ook in het algemene kader waar Schamper de eerste jaren voor stond. Wij publiceerden vroeger als eerste nummer de informatiebrochure van Info Jeugd, die ging over gezondheid en seksualiteit. Wij hadden een deal gesloten met Info Jeugd om die brochures binnen het format van Schamper te publiceren."

"Dat was onze manier om de boodschap te brengen: we conformeren ons en tegelijk ook niet"

Hebben jullie overwogen de adressen uit de editie te halen nadat jullie gewaarschuwd werden door de politie?

"Onze drukker stelde voor om de adressen uit elk boekje te gaan halen. Dat was onhaalbaar, aangezien er drieduizend exemplaren gedrukt waren. Het belangrijkst voor ons was immers dat die adressen verspreid werden. Zo kwamen we met de lumineuze oplossing om het allerdunste papier te gebruiken, om dat dan vervolgens over die adressen te plakken. Je kon er inderdaad door lezen, maar we hadden ons aan de afspraak gehouden: de informatie was bedekt. Dat was onze manier om de boodschap te brengen: we conformeren ons en tegelijk ook niet." 

U had het over het feit dat jullie een stem wilden geven aan iedereen. In de beginperiode publiceerde Schamper veel lezersbrieven. Past dat binnen die mentaliteit?

"Ja, we vonden dat belangrijk. Het is goed dat mensen reageren, want anders heb je geen klankbord. Ze mochten niet te gortig zijn en ze moesten een beetje journalistiek van aard zijn, maar voor de rest publiceerden we ze bijna allemaal. Die brieven waren een blijk van waardering, maar soms ook van irritatie. Sommigen vonden iets zo vervelend dat ze in de pen kropen, maar dat betekende wel dat ze het blad bleven lezen."

Was er op dat moment een zekere druk om neutraal te zijn? Kregen jullie kritiek dat jullie als blad niet neutraal genoeg of te partijdig waren?

"Schamper stond vanaf het begin bekend als een links studentenblad. Het werd ook al snel duidelijk dat niet alle studenten het een goed blad vonden. In onze kringen leefde het idee wel wat dat je een beetje dom was als je niet links was. Ik denk dat je iedereen een stem moet geven. Op dat moment begon ook de opmars van rechtse studentenverenigingen. De studentenvereniging die de prehistorie overleefd heeft, is het KVHV. Die waren voor ons marginaal, maar ze waren er wel. In mijn tijd kwam er iemand zich op een zeker ogenblik melden op de redactie, die door het KVHV bleek gestuurd te zijn."

Het was een spion.

"Ja. Die persoon werkte braaf mee, maar die ging ongetwijfeld gaan vertellen wat er bij ons gebeurde, en welke artikels zouden worden gepubliceerd. Op een bepaald moment heeft die persoon dat ook zelf gezegd. Toen voelde je al dat Schamper niet onbelangrijk was als l'oeil de Moscou. Voor ons was dat niet zo leuk, maar het was tegelijk ook een blijk van onze impact."

Hadden jullie een idee van de grootte van jullie lezerspubliek?

"Wij verspreidden elke week 3.000 exemplaren en die waren altijd weg. Op de Blandijn vielen we in de smaak. De faculteiten Rechten en Economie waren toen gepolariseerd. Je had een kleine minderheid geëngageerde studenten, maar de overgrote meerderheid was wat wij toen 'rechtse zakken' noemden. Maar dat is natuurlijk een veralgemening. In elke faculteit zaten er wel mensen die onze bronnen waren. Schamper was toen het symbool van de actieve studenten in Gent."

"In mijn tijd kwam er iemand zich op een zeker ogenblik melden op de redactie, die door het KVHV bleek gestuurd te zijn"

Waren er onderwerpen waarvan je kon verwachten dat ze tot een populair artikel zouden leiden?

"In die periode werd er actie gevoerd tegen 'de 10.000', een verdubbeling van het inschrijvingsgeld. Daar is heel veel protest tegen geweest in Gent en aan andere universiteiten. De stad stond op stelten. Er waren echte veldslagen met de politie, het rectoraat werd bezet. We vonden het belangrijk om dat als veldreporters te beschrijven. Daar hebben we actief verslag over uitgebracht en dat werd ook veel gelezen."

Kan u zich tot slot nog wat speciale anekdotes herinneren?

"In die tijd gingen we de toenmalige rector interviewen.  Hij was doodsbang van ons en zat krampachtig vast in zijn bureaustoel. Ik denk dat die meer in de oude idee leefden dat studenten moesten luisteren. 'Die moeten hier slim worden, maar je kan die geen platform geven. Zij moeten naar ons luisteren. Universiteiten moeten niet naar hen luisteren.' Het was ook een man uit de ingenieurswereld, dus iets wereldvreemder. De omgang en de verhoudingen met de studenten zijn aanzienlijk gewijzigd. Het idee dat studenten verstandige dingen kunnen zeggen is nu denk ik beter verspreid dan toen. Dat je daar dan ook een open gesprek mee kan hebben."