Onvergetelijk: Vrouwelijke kunstenaars van Antwerpen tot Amsterdam 1600-1750

De impressionante exhibitie gidst de bezoeker door een collectie met onderbelichte werken van wel meer dan 40 vrouwelijke kunstenaars. Deze tentoonstelling is een samenwerking tussen het MSK en het National Museum of Women in the Arts (NMWA) in Washington D.C., een "pionier in het onderzoek naar en tentoonstellingen over historische vrouwelijke kunstenaars", aldus het MSK.

In de expo wordt zichtbaar hoe de kunstenaressen zelf de dialoog aangaan met de sociale conventies van hun tijd. Zo portretteert Judith Leyster zichzelf onverschrokken als haar eigen muze, of vereeuwigt Louise Hollandine van de Palts zich als een benedictijnse non. Dit staat in schril contrast met het aloude beeld van de kunstenaar die de vrouw louter als zijn muze beschouwt. Deze vrouwen waren niet enkel subversief wanneer ze hun onconventionele rol als kunstenares aannamen, ook hun kunst was eigenwijs.

Door de ruimtes thematisch in te delen, wordt de veelzijdigheid van deze vrouwen duidelijk. Onder meer via een sociaal-economische invalshoek, steeds gekoppeld aan noties van traditie, identiteit of ambitie. Deze indeling opent zo een denkruimte waarin het nalatenschap van deze indrukwekkende kunstenaars opnieuw kan worden herzien.

Ook fungeerde de rijkdom aan kunstvormen (lees: kloskant, glaswerk, papierknipkunst, beeldhouwwerken …) als een ware eye-opener! In het MSK ontmoeten klassieke kunstvormen en doorgaans als minderwaardig beschouwde functionele kunst elkaar. Zo wordt de toeschouwer aan het denken gezet over kunstvormen die traditioneel door vrouwen werden beoefend en lange tijd ondergewaardeerd bleven.

Bovendien is het onjuist om te geloven dat deze kunstenaressen uit de 17de-eeuwse Gouden Eeuw volledig onbekend waren. Kunstwetenschapper Anna-Livia Smekens nuanceert dit beeld: "Er waren zeker vrouwen die zelf signeerden, die heel veel naam en faam hebben gemaakt. Het is echt een misvatting dat je zou denken dat die werken geen eigen leven hebben geleid omdat ze door een vrouw gemaakt zijn." Deze vrouwen durfden dus wel degelijk een prominentere rol in de samenleving in te nemen. 

Ondanks hun eigentijdse erkenning, belang op de kunstmarkt en verdere invloed, zijn hun namen verloren geraakt in de plooien van de geschiedenis. Met deze tentoonstelling krijgen ze eindelijk de erkenning die ze verdienen, daar hun bijdragen onontbeerlijk waren voor de verdere ontwikkeling van de visuele cultuur van de 17de-eeuwse Lage Landen. Zeker een bezoek waard!