Er valt niet over te discussiëren: het gaat - helaas! - niet zo goed met de samenleving. Indien de wereld een schouwspel is, dan is het wel een tragedie. Hoop lijkt onmogelijk, maar is dat het ook wel?
Wie zou stellen dat het goed gaat met de wereld, zou het licht van de zon ontkennen. We worden omringd door een onophoudelijke stroom aan slecht nieuws. Over de precieze diagnose valt te debatteren, maar één ding lijkt zeker: de wereld is wat ziekjes.
Een eerste manier om zich tegenover die ziekte te verhouden is een neiging tot nietsigheid. De shitposts over Charlie Kirk, de kattenmemes van Bart De Wever: het verlangen om serieuze fenomenen in de maatschappij te reduceren tot iets dat er niet toe doet, lijkt een steeds prominentere plek in onze cultuur in te nemen. Dat is zo gek nog niet.
De wijze bij uitstek om door geen enkel nieuws nog geraakt te worden, is immers door ervan uit te gaan dat niets van dat nieuws van belang is. Wanneer we hier een sprankeltje fatalisme aan toevoegen, lijkt het naïef, ronduit dom, de hoop op een betere toekomst te koesteren. Die toekomst, zo zou de redenering kunnen luiden, is geworteld in het heden. Het gaat niet goed in het heden, ergo: het zal niet goed gaan in de toekomst.
De toekomst is geen tabula rasa, toch is er nog menig marge om deze ten goede in te vullen
Je kan je dan passief laten verdrinken in die stroom aan rotnieuws die onze hedendaagse tijd zozeer typeert. Weinig gezellig, maar het handige aan verdrinking is dat je zelf niets moet doen, en je na een tijdje ook niets meer zal moeten voelen - iets in jou sterft dan echter. Je al te menselijke wil tot macht en kracht wordt genadeloos verbrijzeld tussen de tandwielen van een abstract 'systeem'. Overigens vervolgt de wereld zijn tendens tot verslechtering. De stroom zal niet stoppen, noch zal ze ooit geheel te ontwijken zijn.
Is het dan niet beter te opteren voor een verzet, een streven naar verandering? Dat streven begint bij een tweede type verlangen: hoop, een verlangen naar verandering, en bij het geloof dat het tij effectief gekeerd kan worden. De toekomst is geen tabula rasa, toch is er nog menig marge om deze ten goede in te vullen.
En natuurlijk mag men het verlangen naar verandering en de daadwerkelijke bewerkstelliging van die verandering niet op één hoop gooien, maar principieel geldt in dezen dus: geen verzet zonder hoop. Het verlangen naar verandering fungeert hier niet als wonderoplossing voor alle problemen des werelds, wel als een conditio sine qua non voor minstens een betere toekomst.
De toekomst behoeft een actieve hoop, één die weigert zich neer te leggen bij de huidige gang van zaken. Die hoop, beste lezer, begint bij jezelf.
Reactie toevoegen