Revoluties in de aula: een kleine geschiedenis

Mei '68

De moeder der studentenprotesten is mei '68. Deze periode wordt vaak aangekaart als dé vormende periode voor generaties aan studentenprotesten en bewegingen. 
In Europa waren de ogen in die periode vooral gericht op Frankrijk. Er was op bepaalde momenten zelfs sprake van 'revolutionaire toestanden', met heuse veldslagen tussen studenten en ordediensten. Het protest ontstond uit opgebouwde frustraties tegen de oude garde, en dan vooral tegen autoritair president De Gaulle.
 
Leuven Vlaams was de Vlaamse invulling van die protestgolf. De protesten waren zo hevig en controversieel dat de toenmalige regering, regering-Vanden Boeynants, erover viel. 
Hoe zat het echter in Gent? In maart '69 hield het Verbond van de Vlaamse Studenten (VVS), de voorloper van de huidige Vlaamse Vereniging van Studenten, een congres in Gent over het moderniseren van de universiteit. Het congres was een reactie op de studentenrellen uit Frankrijk, waarmee ze de leiders van de Franse protesten uitnodigden.
Toen het bleek dat de Franse studentenleiders er niet zouden geraken, besloot de VVS om tijdens het congres een debat te voeren over het (on)nut van pornografie. Omdat er naakte beelden zouden worden getoond, werd de avond door de rector verboden. 

De eerste redacteurs van Schamper zijn heel duidelijk gevormd door de ideeën en debatten uit deze protesten en acties

De dag nadien verzamelden ongeveer 350 studenten zich aan "De Brug" om bij het rectoraat te gaan protesteren tegen het autoritair beleid van de universiteit. Op een bepaald moment braken de studenten binnen in het rectoraat, waardoor de politie werd gecontacteerd. Met de komst van de politie escaleerde het protest en ontstonden er rellen in Gent. Doordat de rellen op de radio werden besproken, kwamen al snel studenten over heel Vlaanderen naar het congres van VVS.

De Blandijn fungeerde hierbij als het hoofdkwartier van de studentenprotesten. Er werd actief gedebatteerd over de toekomst van de universiteit, en de bredere maatschappij. Zaken zoals studentenparticipatie kwamen hier voor de eerste keer ter sprake. De voorloper van dit studentenblad komt ook voort uit deze periode. Zo zijn de eerste redacteurs van Schamper heel duidelijk gevormd door de ideeën en debatten uit deze protesten en acties.

Bloedbad van het Tiananmenplein

In China heerste er in 1989, zoals vandaag, de Chinese Communistische Partij (CCP). De CCP regeerde als enige partij in het land en onder het bewind van leider Hu Yaobang had China een decennium van liberalisering en daverende economische groei meegemaakt. Het cultureel-dominantie plan van Mao, dat probeerde een eigen Maoïstische ideologie om te vormen tot de hegemonie van het land, was aan het verzwakken en jonge Chinezen werden steeds meer blootgesteld aan concepten van democratie en betere levensstandaarden. Hu Yaobang vertegenwoordigde net die liberalisering van de partij. Hierdoor dwong de communistische harde kern van de partij hem ertoe ontslag te nemen in 1987 nadat hij poogde democratische hervormingen door te voeren. 

Toen Hu Yaobang in 1989 stierf, steeg de protestkoorts snel. Tijdens zijn begrafenis op 22 april 1989 kwamen tienduizenden studenten samen om voor democratische en economische hervormingen te pleiten. De komende weken bleef het protestvuur branden en verspreidde het zich over heel het land. Oorspronkelijk waarschuwde de regering om de protesten stop te zetten, maar na mislukte onderhandelingen verkoos de harde kern van de partij, inclusief leider Deng Xiaoping, om de duizenden demonstranten harder aan te pakken. 

In de laatste weken van mei kondigde de regering een staat van beleg aan. De demonstranten hadden het Tiananmenplein in Peking ingenomen en verlieten het niet. Het leger dat al in verschillende plaatsen in de stad gestationeerd werd, probeerde toen het plein binnen te dringen maar werd geblokkeerd door solidaire burgers die op straat kwamen. 
Het leger drong het plein binnen in de nacht van 3 juni 1989 en slachtte duizenden studenten af in wat bekend zou worden als de 'Tiananmen Square massacre'. De Chinese regering blijft tot op vandaag het bloedbad ontkennen en heeft nooit haar verantwoordelijkheid genomen, noch heeft ze ooit officiële cijfers bekendgemaakt. De regering heeft de protesten uit haar erkende geschiedenis gehouden. Maar de studenten zullen nooit vergeten worden.

De anti-corruptie protesten in Nepal

De Gen Z-protesten in Nepal in 2025 leidden tot de val van de regering binnen 48 uur. Studenten en jongeren organiseerden, zonder centrale leider of politieke ideologie, massale anti-corruptie protesten die zich snel over het hele land verspreidden.

De directe aanleiding voor deze protesten was het verbod op 26 sociale mediaplatformen op 4 september 2025. Dit zorgde voor ophef bij de jongeren die al wantrouwig tegenover de regering stonden, waardoor ze zich via sociale media gingen organiseren om massaal op straat te komen en te protesteren. Het protest begon op 8 september 2025 en was gericht tegen corruptie, censuur en de nalatigheid van de overheid.

Net zoals vorige generaties namen ook deze jongeren het heft in eigen handen om zich te verzetten tegen corruptie

De overheid trad hard op tegen de demonstranten, er werd gebruikgemaakt van traangas, rubberkogels en ook echte kogels. Hierbij vielen minstens 75 doden en meer dan 2000 gewonden, waarbij het jongste slachtoffer 12 jaar was. Het harde optreden kon de protesten niet stoppen en dwong meerdere ministers tot aftreden. Op 9 september 2025 trad de premier ook af, wat leidde tot de instorting van de regering. Uiteindelijk werd er een tijdelijke premier benoemd en werd er een nieuwe verkiezing aangekondigd voor maart 2026.
De protesten waren significant omdat het de dodelijkste protesten waren sinds de democratie begon in 1990 in Nepal. Dit toont hoe Gen Z omgaat met protesten en hoe zij sociale media inzet om zich te organiseren. Net zoals vorige generaties namen ook deze jongeren het heft in eigen handen om zich te verzetten tegen corruptie.