Hoe fix je een TikTok-brein?

TikTok-brein, of zoals neuropsychiater Theo Compernolle het liever noemt: brokkelbrein, ontstaat door een overaanbod van korte filmpjes, biepjes en meldingen. Al deze afleidingen die vasthangen aan sociale media zorgen ervoor dat je hersenen niet meer doelgericht en ononderbroken aandacht kunnen geven. Volgens Compernolle is dit het gevolg van een onderontwikkelde prefrontale cortex. Jongeren die veel tijd spenderen op digitale afleiding kunnen hun prefrontale cortex minder goed ontwikkelen en trainen, wat leidt tot een gebrek aan aandacht.

Dus als je nog eens vallende blokken ziet op een computerscherm in de aula, dan is die student niet afgeleid, hij is simpelweg zijn concentratie aan het trainen

Het internet, en dus ook short-form content, is een perfecte plek om je te isoleren en minder te interageren met de echte wereld. Dit zorgt ervoor dat je brein minder weerstand heeft tegen het verlies van cognitieve functies. 

To Scroll or not to Scroll?

Het is niet puur het feit dat we short-form content consumeren dat onze hersenen beïnvloedt. Het heeft ook te maken met hoe we die content consumeren. Onderzoekers in München, Peking, en Engeland onderzochten hoe verschillende soorten digitale mediaconsumptie verschillende soorten hersenfuncties beïnvloeden. Doorheen de studies valt er één gelijkenis op in de resultaten. De respondenten die een halfuur short-form content kregen en daarbij vrij mochten swipen tussen de metingen (cognitieve vraagstukken zoals raadsels en geheugenspelletjes) scoorden consequent lager. Dit in vergelijking met de respondenten die tijdens de pauze niets deden of content kregen waarbij swipen niet was toegestaan.

Zelfcontrole: een oplossing?

Het is dus een belangrijke nuance dat sociale media niet inherent boosdoeners zijn. Uiteindelijk zijn er ook heel wat voordelen aan het gebruik van sociale netwerken, zoals in contact blijven met je geliefden en het vergroten van je sociaal kapitaal. Je van dag op dag volledig onthouden van alle sociale media kan leiden tot een vergroot gevoel van eenzaamheid en ontevredenheid. Een mogelijke oplossing is de toevoer van dopamine die vrijkomt door het consumeren van deze korte video's langzaamaan te herbronnen naar dingen waar je geluk in vindt. Afbakenen op welke tijdstippen je jezelf toelaat sociale media te gebruiken, helpt je de negatieve mentale effecten tegengaan, zonder echt tijd te verspillen op het internet.

Iets anders wat kan helpen is Tetris spelen. Volgens verschillende onderzoeken heeft Tetris positieve effecten op jouw brein, zoals het verbeteren van cognitieve functies en betere oog-handcoördinatie. Als je dagelijks gefocust Tetris speelt, dan verbetert je aandachtsspanne. Dus als je nog eens vallende blokken ziet op een computerscherm in de aula, dan is die student niet afgeleid, hij is simpelweg zijn concentratie aan het trainen.