Decennialang werd de waarde van een vrouw afgemeten aan haar sociale status. Recent kiezen steeds meer vrouwen voor het single leven. Hoe evolueerde de vrouw aan de digitale haard, naar de vrouw die de man strategisch uit het online frame snijdt?
De stille exit van de boyfriend op sociale media
De trend die momenteel op sociale media circuleert, voorspelt de dood van de boyfriend culture. In de vroege jaren van sociale media werd hevig gepronkt met relaties. Het was een trend om een boyfriend te hebben die fungeerde als een multifunctioneel statussymbool: een partner én een pronkstuk. Een illustratie hiervan zien we ook terug in de modewereld. De boyfriend trend in de vrouwenmode katapulteerde in de jaren 2010. Menig vrouw liep erbij alsof ze de kleerkast van haar vriend had geplunderd. Dat onschuldig lapje spijkerstof droeg gek genoeg bij aan je sociale status. Het trots dragen van een boyfriend jeans toonde aan dat er een partner was om kleren van te dragen. Een subtiele manier om toch tegen de wereld te schreeuwen dat jij een vriend hebt en dat mannen je begeren.
Rond 2020 gooiden we het over een andere boeg. Waar liefde ooit luidkeels van de digitale daken werd geschreeuwd, heerst nu een spel van suggestie en mysterie. Vrouwen kiezen steeds vaker voor de soft launch. Ze posten subtiele signalen alsof begeerlijkheid hen per ongeluk overkomt. Een foto van een achterhoofd of een hand op het stuur. De ideale man is blijkbaar degene waarvan je zo min mogelijk ziet.
Vanaf dit jaar zien we dat de trend van de soft launch nog verder gaat. Er wordt namelijk überhaupt niet meer gelauncht. Het zou gênant zijn om een vriend te hebben, laat staan hem te posten. Zodra een vrouw het single nest verlaat, daalt haar coolfactor en vervaagt haar herkenbaarheid. Ze is namelijk niet langer de onafhankelijke protagonist van haar eigen verhaal, maar de helft van een duo.
Heteronormativiteit en queer relaties
Daarnaast zijn de trends ook een reactie op het in vraag stellen van heteronormativiteit. Decennialang werd de heteroseksuele relatie op een voetstuk geplaatst en gezien als dé hoeksteen van de samenleving. De opkomst van de LGBTQIA+-beweging heeft dat beeld aan diggelen geslagen, waardoor traditionele rollen van gender en seksualiteit niet langer onaantastbaar zijn.
Had Chanté een artikel geschreven getiteld "Is it embarrassing to drink matcha?", waren de matchadrinkers dan ook op hekken gesprongen?
Dit roept een intrigerende vraag op: ervaren heteroseksuele mensen hun relatievorm als saai of zelfs beschamend, nu queer relaties meer en meer gevierd worden? Binnen de LGBTQIA+-gemeenschap ontstaan bovendien nieuwe spanningen. Voor biseksuele vrouwen kan een relatie met een man leiden tot het gevoel dat ze zich moeten verantwoorden, omdat hun relatie niet binnen het hokje van een relatie met iemand van hetzelfde gender valt. De trends tonen dat de vanzelfsprekende status van heteroseksualiteit begint af te brokkelen en hoe binnen online gemeenschappen nieuwe ideeën ontstaan over welke relaties 'cool' zijn.
Ironie als zelfverdediging
Toen Chanté Joseph met haar gelijknamige artikel in Vogue de vraag stelde: "Is it embarrassing to have a boyfriend?", klonk dit in eerste instantie als een weloverwogen satirisch artikel, maar het raakte iets dieper. Wie menig waardevolle tijd op TikTok spendeert, weet dat er al langer een subtiele strijd tussen satire en romantiek woedt. Het is een sfeer die voor veel vrouwen eerder troost en erkenning biedt dan haat. Frustratie en humor smelten samen tot een vorm van online zelfverdediging van de vrouw. Want de wens om te lachen om iets dat pijnlijk ongemakkelijk is, is groot. Met andere woorden, frustratie vermomd als een lach, een knipoog en een like.
Uit diezelfde sfeer groeiden talloze subtrends. In "Women in Male Fields" nemen vrouwen de rol van mannelijke collega's of partners over om hun gedrag te spiegelen; ironisch van aard, maar pijnlijk raak. In "Women Are Coping With Men" wordt de grijns nog scherper; een - door Lorde gedirigeerd - loflied op de Man of the Year, dat eigenlijk een klaagzang is. En "God Forbid", een trend waarin mensen spottend reageren op andermans oordelen. Een vriendin die online nooit iets post over haar vriend? God forbid she has her own identity.
Of het Vogue-artikel inherent een opstandige en rebelse doelstelling heeft, blijft een vraagteken. Het artikel blijft nu eenmaal gewoonweg een vaststelling van wat iedereen de afgelopen maanden op sociale media voorbij zag komen (bijvoorbeeld het soft- of zoals eerder besproken gewoonweg non-launchen van relaties op sociale media). Het beschrijft een trend van recente sociale media-cultuur. Had Chanté een artikel geschreven getiteld "Is it embarrassing to drink matcha?", waren de matchadrinkers dan ook op hekken gesprongen?
De afslag van louter een trend afbeelden, nam het artikel niet. Internetgebruikers reageerden massaal op de trend. De nasleep bestond uit heel wat kritische alsook vrouwondersteunende reacties. En die reacties zeggen soms meer dan de inhoud zelf. De kracht zit in het feit dat Chanté met alleen een titel in Vogue een mini-golf in beweging heeft gebracht. Veel vrouwen voelen zich versterkt door een blik op de For You Page, en mannen oncomfortabel.
Van digitale trend naar maatschappelijk debat
Wat begon als een digitale trend, blijkt een spiegel van brede maatschappelijke verschuivingen. De publieke relatie maakt plaats voor strategische afwezigheid. Ironie wordt een vorm van verzet en queer perspectieven hertekenen het romantische ideaal. Lange tijd was vrouwelijke zelfredzaamheid afhankelijk van de relatie waarin vrouwen zich bevonden. Er werd hen een script opgelegd dat niet eens door henzelf werd geschreven. Haar identiteit en liefde kregen pas betekenis wanneer het door een man bevestigd werd. Ook online draagt het vrouwbeeld patriarchale en emancipatorische sporen met zich mee. Digitale trends zoals het Vogue-artikel herschrijven dit script.
Laten we namelijk eerlijk zijn: het eeuwenoude sprookje van de prinses die hunkert naar een prins, heeft vrouwen nooit echt gediend.
Reactie toevoegen