Das Reich schlägt zurück

Duitsland: z'n bier, z'n worsten en z'n vreemde voorkeur voor autoritaire leiders met gekke snorren en een etnisch zuiver Reich. In oktober vonden in de Duitse deelstaat Thüringen verkiezingen plaats, die een chaos veroorzaakten waar zelfs de situatie in België bij verbleekt. Maak u klaar voor politiek extremisme, maandenlange onderhandelingen en een regeerperiode van exact één dag.

Thuringen

De kiezer schudt de kaarten, zo luidt het gezegde. In Thüringen heeft de kiezer echter gezorgd voor een extreem spectaculaire beginsituatie van het regeringsvormingsspel. De extreemlinkse partij ‘Die Linke’ was de grote overwinnaar, met ruim 30 procent van de stemmen. Maar achter hen kwam een zondvloed die over het politiek landschap spoelde, in de vorm van het extreemrechtse Alternative für Deutschland (AfD), dat - weliswaar nog steeds met 10 procent minder dan Die Linke - de tweede partij in het Bundesland werd. De christendemocratische CDU, tot voor deze verkiezingen de grootste partij, verloor een derde van haar stemmen en zakte zo tot net onder AfD. Eenzelfde lot was de sociaaldemocraten van de SPD beschoren; zij zakten naar 8 procent, 4 procentpunten lager dan hun vorige resultaat. De liberale FDP en de groene Die Grünen overtuigden allebei net 5 procent van de kiezers, de kiesdrempel in Duitsland. De liberalen hadden een overschot van exact vijf kiezers, anders hadden ze zelfs geen plaats in het parlement gekregen. En laat het net die partij zijn die van de al rommelige situatie in Thüringen een compleet pandemonium gemaakt heeft. 

Een zondvloed die over het politieke landschap spoelde

Al snel bleek dat de heersende coalitie niet aan de macht zou kunnen blijven. De rood-rood-groene coalitie, bestaande uit Die Linke, SPD en Die Grünen, komt vier zetels tekort. De huidige situatie betekent concreet dat een coalitie zonder extreemlinks of extreemrechts onmogelijk is voor de CDU. In Duitsland is er nooit een concreet cordon sanitaire afgesloten, puur omdat extreemrechtse partijen er tot voor ongeveer tien jaar gewoonweg ondenkbaar waren. Het schijnt iets te maken te hebben met dingen die in de jaren 30 gebeurd zijn. Iets met de demonisering van bepaalde bevolkingsgroepen die wat uit de hand gelopen was. De nationale politiek keek nerveus toe hoe de lokale afdelingen, die relatief veel macht bezitten, zouden omgaan met deze totaal nieuwe situatie, want dit was het beste resultaat ooit voor AfD. In de Bondsdag (het nationale parlement, red.) haalden ze in 2017 bijvoorbeeld nog maar 12 procent van de stemmen.

Er ist wieder da

Die doorbraak in Thüringen heeft het te danken aan de reden waarom de coalitievorming zo stroef verloopt: kopstuk Björn Höcke (zie cartoon). Höcke is - zacht uitgedrukt - een controversiële figuur. Hij is de leider van ‘der Flügel’, een afdeling binnen AfD die nog rechtser is dan de al vrij scherpe normale partijlijn. De man een fascist noemen is niet eens een overdrijving: een Duitse rechtbank oordeelde in 2019 dat die beschrijving feitelijk gegrond is. Zijn ‘palmares’ liegt er dan ook niet om. Hij noemde in een toespraak het Berlijnse Holocaustmonument ‘schaamtelijk voor Duitsland’, heeft het - inzake migratiebeleid - vaak over ‘het Duits houden van de Duitse heimat’ en wil seksuele opvoeding op school laten afschaffen omdat dat homoseksualiteit zou aanmoedigen en de klassieke genderopvattingen vertroebelen.

Hij vond het oneerlijk dat leden van andere partijen nooit geconfronteerd werden met de gelijkenissen tussen hun taalgebruik en dat van Nazi's

Saillante anekdote: toen Höcke een boek uitbracht, vonden een aantal van zijn partijgenoten het lastig om te bepalen of een citaat uit zijn boek dan wel aan Höcke of aan Adolf Hitler toegeschreven moest worden. Vervolgens dreigde hij een interviewer af toen die weigerde om het interview te herbeginnen, nadat die volgens Höckes woordvoerder enkele “emotioneel geladen vragen” had gesteld. Voorts vond hij het ook oneerlijk dat leden van andere partijen nooit geconfronteerd werden met de gelijkenissen tussen hun taalgebruik en dat van nazi's in de jaren 30. Hoe zulk onrecht zich kon voltrekken, zal altijd een raadsel blijven.

AfD geeft je vleugels

In het kamp van Die Linke staat dan weer Bodo Ramelow. In tegenstelling tot wat zijn naam doet vermoeden, is de man geen slechterik in een Bondfilm, maar de lokale partijleider. Hij was ook degene die de rood-rood-groene coalitie de afgelopen jaren leidde als minister-president en zijn beleid werd in deze verkiezingen dus schijnbaar beloond. Op veel vlakken is hij de tegenpool van Björn Höcke. Zo is hij onder andere een voorzichtige voorstander van een soepeler migratiebeleid, maar hij is geen grote liefhebber van een volledige opengrenzenpolitiek. Zijn voornaamste focus ligt op het socio-economische aspect, waarmee hij veel succes oogst in Thüringen. Dat Bundesland ligt namelijk in het voormalige Oost-Duitsland (DDR) en blijft economisch achtergesteld op het vroegere West-Duitsland.

FDP rekent zich Reich

Hoewel Ramelow als de grote overwinnaar uit de (stem)bus kwam, was hij dus zijn meerderheid kwijt. Bovendien zien velen binnen de CDU hem als de baarlijke duivel. Die Linke is immers postcommunistisch en wordt gezien als de erfgenaam van de SED (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, red.), de enige toegestane partij in de voormalige DDR. De Thüringse CDU was dan eerder te vinden voor een akkoord met Höcke, maar werd al snel teruggefloten door het partijbureau in Berlijn. Na maanden stilstand volgde op 5 februari een onverwachte doorbraak. FDP’er Thomas Kemmerich werd verkozen tot minister-president door het lokale parlement, mét steun van AfD, dat plots de eigen kandidaat teruggetrokken had. Het lijkt misschien vreemd dat een partij die nauwelijks de kiesdrempel haalt de regeringsleider levert, maar hou er rekening mee dat in België Gwendolyn Rutten nog altijd een reële kans op het premierschap heeft.


De reacties lieten niet lang op zich wachten. Bodo Ramelow vergeleek Kemmerich bijvoorbeeld met Paul von Hindenburg, die als bondspresident Hitler mee aan de macht hielp. In een tsjevenmanoeuvre waarop elke CD&V-politicus jaloers zou zijn, stapte Kemmerich de volgende dag meteen op. De partijbureaus van zowel de CDU als de FDP reageerden ontzet, maar weigeren voorlopig nog steeds elke vorm van samenwerking met Ramelow en Die Linke. Daarom wordt de idee van nieuwe verkiezingen steeds vaker geopperd, op net meer dan honderd dagen na de verkiezingen. Plooiers, zo vroeg al capituleren. Doe eens normaal, zoals uw westerburen, en stel een paar informateurs aan om het volk wat bozer te maken.

Rondje Höcke pesten

Björn Höcke is niet bij iedereen even geliefd. Toen hij het Berlijnse Holocaustmonument 'een schande voor Duitsland' noemde, bouwden zijn buren doodleuk een replica van het monument in hun achtertuin. Daarnaast reageerde Höcke ook uiterst stekelig toen een plaatselijke krant hem verkeerdelijk de voornaam 'Bernd' gaf. Het gevolg laat zich raden: sindsdien wordt hij door tegenstanders consequent met zijn nieuwe voornaam aangesproken.

0
Gemiddeld: 1 (1 stem)

Reactie toevoegen