Op stap met de dix-huitards

Als je je universiteit niet bezet hebt tijdens je studententijd, ben je dan wel student geweest? Geen idee, wij hebben de onze alvast nooit bezet, maar wel een Franse. Een waarheidsgetrouw verslag van een dagje betogen in Parijs.

foto AFP

Woensdagavond, links café. Laatste plannen. Comac gaat met Studenten Troef, een groep progressieve studenten die opkomen tijdens de stuververkiezingen, betogen in Parijs. Wij mogen mee. Onze eerste betoging!

Les mêmes mesures, le même combat

Afspraak 13u30, Montparnasse. We stappen de metro uit, een bom ontploft. Het begint goed. De Comac is te laat. Het is warm. Twee volwassen pubers met gemotoriseerde blowhorns passeren ons. Veel volk. Spoorwegarbeiders, studenten, onderwijspersoneel. De sfeer is een combinatie van een boombal en een anarchistische revolutie.

We vinden de Comac. Ze verbroederen met hun Franse kameraden. Onder het scanderen van "France, Belgique, les mêmes mesures, le même combat" - wij niet, wij zijn embedded edoch objectieve journalisten - worden we voorgesteld aan Antoine Guerrero. Hij is nationaal secretaris van de Union des étudiants communistes en legt ons uit waarom het bont allegaartje op straat komt.

“Er zijn veel dingen die niet werken aan Franse universiteiten. Macron maakt daar gebruik van om zijn hervormingen door te drukken, maar die zullen de situatie enkel erger maken. Wij eisen een aanpassing van de wet, een herinvestering in het hoger onderwijs. We willen een plaats geven aan alle nieuwe bachelors, en respect afdwingen voor de democratische vrijheden op een universiteit. Het recht op onder meer vereniging en politieke actie zijn de laatste jaren op het spel komen te staan. Er zijn politie-interventies geweest op de faculteiten. Dit is een beweging om te herbevestigen dat we op een universiteit zitten, dat we volwassen zijn, en dat we ons op een plek bevinden waar er democratische vrijheden moeten zijn.”

Guerrero is intussen al getuige geweest van enkele successen. “We hebben al enkele gedeeltelijke overwinningen geboekt. We hebben ons het recht weer toegeëigend om ons te verenigen en te bepalen hoe we actie voeren. Bovendien hebben al meerdere rectoren aangekondigd dat ze de selectievoorwaarden niet zullen toepassen. De strijd die we voeren, gaat erom zo veel mogelijk rectoren te overtuigen de poorten van hun universiteiten open te laten. Dat volstaat uiteraard niet, we moeten de regering ook overtuigen. Er zijn dus twee stappen nodig, maar dat er al rectoren  vragen of president Macron de dialoog opnieuw aan kan gaan, is al goed nieuws. Dat moedigt ons aan.”

De Internationale

Waarin het Franse onderwijslandschap misschien het meest van het Belgische verschilt, is de positie van de verschillende universiteiten op de prestigeladder. Helemaal vanboven pronken in Frankrijk de 'Grandes Écoles': in instellingen als Sciences Po en École Polytechnique komen studenten pas na een zeer strikte selectieprocedure binnen. Heeft dit een effect op het verzet dat Guerrero en consorten voeren tegen Macron? “In de grote universiteiten is er natuurlijk een veel sterkere mobilisatie dan in de kleine instellingen, maar ook Sciences Po ligt op dit moment plat. Die andere instellingen kennen trouwens al lang een selectiesysteem, en ze zien welke gevolgen dat heeft. Je spendeert vaak meer tijd aan de voorbereiding op het ingangsexamen dan het volgen van de lessen. Niet het beste onderwijs krijgen, maar een goed logo op je diploma hebben, is waar het om draait.”

Onze vrienden van Comac mogen zich ook verwachten aan steun van hun Franse broeders: “De problematiek is dezelfde in heel Europa. De liberale regeringen kunnen zich ook op elkaar afstemmen in de Europese Unie, dus als we een alternatief willen voorstellen, moeten we het op Europees niveau doen. We blijven ook daar gemobiliseerd.” Of hij ook naar Brussel zou komen? “Ja, pas de soucis.”

Dat betogen dezer dagen een internationale aangelegenheid is, wordt ons snel duidelijk. Een internationale organisatie maakt ons twee euro afhandig voor het magazine Révolution, en het spandoek van de Turkse communistische partij - mooie snorren - vliegt trots aan de kop van de betoging. Lichte faux pas wanneer een illegale migrant ons aanklampt: “Nee, er zijn grenzen”, was misschien niet de beste manier om zijn pamflet te weigeren. 

Anti-, anti-, antibuskotje

Na meer dan een uur dromen van het waterkanon in de blakende zon, koesteren we even de hoop op regen wanneer enkele zwarte K-ways worden bovengehaald. Helaas, we bevinden ons in het blok van de Antifa en mogen aanschouwen hoe ze zich ritueel voorbereiden op een namiddagje knokken met de politie. Zwarte handschoenen, sjaals, gasmaskers en glasbrekers zijn plots de rigueur. Later spotten we ook een bijl.

Het ideale moment voor interviews, dus. Lucie weet ons te vertellen dat ze tevreden is over de organisatie. Verder is ze tegen Macron en voor de staking. Guillaume, halfnaakt, bewondert vooral de eenheid van de betoging. Iedereen samen. L’union fait la force! Claire, helaas niet halfnaakt, neemt aanstoten aan het gebrek aan dialoog vanuit het Elysée, zowel met de studenten als de arbeiders. Ze steunt dan ook iedere staking.

Goed, de betoging trekt op. Onder luid gezang marcheren we in de val. De police nationale, milice du capital, wacht ons op met wapenstok en gasgranaten. Onwetend als we zijn doen we niets om ons tegen de aankomende wolk traangas te beschermen, en strompelen we uiteindelijk uit de betoging met een brandend gevoel in de keel, mond, neus. Onze ogen tranen. In de rookwolken zien we de Antifa - veel beter voorbereid - die gechargeerd wordt door de politie. Lijf-aan-lijfgevechten breken uit. De rest van de betoging steunt de helden met de leuze “Tout le monde déteste la police”. Het moreel wordt uiteindelijk hersteld met opzwepende muziek. Terug voorwaarts.

De Antifa viert deze eerste victorie door de volgende straat volledig in frieten te slaan. Frustration much. Bushokjes sneuvelen, muren worden bespoten, en de voorruit van een bank wordt ingeslagen. Enigszins onthutst vragen we aan de Comac waar dit soot gratuit geweld vandaan komt. “Onze kameraden ter plekke verzekeren ons dat het om provocateurs gaat. De politie doet dat al langer dan vandaag.” De verborgen marxist en cultuurminnaar in ons denkt even aan Pier Paolo Pasolini, volgens wie de politieagenten in 1968 de werkelijke proletariërs waren.

Die met de vlagjes weten van meer

Vastberaden trekt de betoging verder. De politie heeft een nieuw chokepoint gevonden. Een zijstraat biedt mooie mogelijkheden om de betoging in verschillende stukken op te splitsen. De Antifa gooit huisgemaakte bommetjes. De politie reageert met traangas. Als zelfuitgeroepen veteranen doet het ons intussen weinig: zakdoek voor de mond en terug naar achteren. Een lokale parkourheld - we hadden hem voordien al op een bushokje opgemerkt - klimt op een vensterbank en roept: “Paris, debout, soulève toi”. Rond ons merken we lonkende vrouwenblikken. Hij slaapt niet alleen vanavond.

We schuifelen verschillende keren naar voren en achteren. Plots duikt een frontstrijder op en vraagt of we water hebben. We geven hem een flesje en vragen hem waarom hij hier is. “Ik wil hier niet zijn, maar ik ben tegen Macron. (Wijst naar een vlagje.) Zij zijn beter op de hoogte.” Verfrist, maar nog steeds betraand trekt onze jonge vriend terug ten strijde.

Na een uur geraken we eindelijk voorbij de politie. We zijn het eens dat het ons te link is geworden en besluiten te wachten op onze kameraden van de Comac. Als de politie nog eens chargeert, vluchten we achter een hek. Net op tijd: het waterkanon wordt ingezet. Ons beeld over dergelijk waterkanon blijkt te romantisch: betraand vervoegen betogers ons achter het hek.

Na een resem zwarte vlaggen duikt eindelijk de Comac-vlag op. Dit deel van de betoging is veel beter georganiseerd. De Comac en hun Franse vrienden hebben ervaren betogers rondlopen die ons vertellen wanneer we moeten stoppen en terug verdergaan. De Internationale wordt gezongen.

We naderen Place d’Italie, het eindpunt van de betoging. Het wordt ons welletjes, we willen de metro niet delen met al die andere betogers die net als ons de hele dag hebben lopen zweten. We nemen afscheid van de kameraden van de Comac en spoeden ons naar een metrostation, met twee traangasgranaten en progressieve literatuur als souvenir in onze zakken. Die zullen we gebruiken om aan onze kleinkinderen over dix-huit te vertellen. What a time to be alive.

0
Gemiddeld: 5 (1 stem)

Reactie toevoegen