The Seven Words You Can't Say On TV
- editie
- 465
- categorie
- sociale wetenschappen
De Amerikaanse psycholinguïst Steven Pinker legde in The Stuff of Thought uit hoe taal een venster kan zijn met uitzicht op de menselijke natuur in monokini. Schamper was er dan ook als de kippen bij om dit boek te recenseren.
Tussen de ingewikkelde taalkundige uitwijdingen en het gefilosofeer over metaforen zat het bijzonder populaire hoofdstuk ‘The Seven Words You Can’t Say On Television’ geprangd. Pinker dissecteert daarin de Engelse schuttingtaal. Omdat seks verkoopt en ook kaka langs de kassa doet passeren, wordt het hoofdstuk nu nog eens afzonderlijk uitgegeven.
Pinker is een begaafde adept van het evolutionair-psychologische paradigma. Hij ziet vloeken en taboetaal als een verworven adaptatie en toont daarom met zorg de universaliteit van het fenomeen aan. De conservatieven hebben hun vierletterwoorden verwijzende naar gevoeg en gemeenschap, progressieven hebben the n-word en voor chassidische joden blijft Jahweh ten allen tijde onuitgesproken. De Aboriginals kennen de extreemste vertolking van dit fenomeen: elk woord is taboe indien de schoonmoeder nabij is.
De schunnigheden zelf zijn uiteraard niet biologisch bepaald. Seksuele en scatologische termen, godsdienstige begrippen en verwijzingen naar dood, ziekte en geviseerde minderheden worden wel universeel als scheldwoorden in cultuur gebracht. Dit kan gebeuren via semantische verschuivingen: zo was cunt in de 15e eeuw nog gewoon een medische term en werd nigger vrijelijk door Mark Twain gebruikt in zijn Huck Finn. De keerzijde van dit fenomeen is de verzadiging die een woord van specifieke betekenis ontdoet, zoals treffend geïllustreerd in het Fuck Patois van een bedrogen soldaat: “I come home after three fucking years in the fucking war en what do I fucking well-find? My wife in bed, engaging in illicit sexual relations with a male.” Ook de verrassende etymologie van het grammaticaal onzinnige ‘fuck you’ en de neurologische opmaak van Tourette-patiënten worden op meesterlijke wijze uit de pisdoeken gedaan.
Pinker rijgt de ene hilarische anekdote aan de andere, en dat binnen een beslag van nog geen honderd pagina’s. Het boek is een absolute must voor taalliefhebbers en van de mens in zijn lolligste facetten. Enige affiniteit met het Engels is echter een vereiste. Te lui om te lezen? De verfilming van Pinkers lezingen vind je op YouTube.
The seven words you can’t say on Television door Steven Pinker. Uitgeverij Penguin Books Ltd, 2008
