Ontwerp ‘Bibliotheek van de Toekomst’ bekend

Zicht vanop de Kuiperskaai.

De grote leeszaal.

Dat werd gisteren bekendgemaakt op een persvoorstelling in dat andere Gentse monument van de moderne architectuur, de Belgacom-toren. De constructie van het nieuwe bibliotheekcomplex, een streng afgelijnde stapeling van dunne volumes (boeken?), zou in 2012 aangevat worden en tegen 2015 beëindigd zijn.

Het bibliotheekgebouw moet het 43 miljoen kostende pronkstuk worden van een vernieuwde Waalse Krook-site die ook een opgeknapt Wintercircus en enkele gezellige pleintjes zal herbergen. Vijf architectenbureaus dienden in april hun ontwerpen in voor de transformatie van dit stukje vergeten Gent. Onder hen Stéphane Beel, medeontwerper van het UFO en de nieuwe faculteit Economie, maar ook sterarchitecten als de Japanse Toyo Ito, het Nederlandse UN Studio en het Deense Schmidt-Hammer-Lassen. De beoordelingscommissie koos echter vrijwel unaniem voor het ontwerp van de samenwerking tussen RCR Aranda Pigem Vilalta en Coussée & Goris, dat zich in een ‘kreuk’ (of ‘krook’) in de oksel van de Schelde legt. De aansluitende pleinen zullen zich enerzijds aan de waterkant en anderzijds tegenover fuifzaal Sioux bevinden, en door twee nieuwe bruggen met de Brabantdam en de Kuiperskaai verbonden worden.

Ondanks de plechtige beloftes op spektakelarchitectuur van de voorbije jaren, werd uiteindelijk vreemd genoeg gekozen voor een ontwerp dat niet-iconisch is, maar wel ‘geïntegreerd in het stedelijk weefsel [...] en discreet verleidend’ aldus de vennootschap die het project beheert. Architect Ralf Coussée verwoordt het als volgt: “Het gebouw communiceert met de stad. We zijn niet vertrokken vanuit het gebouw zelf, maar vanuit die maatschappelijke functie. Gent hecht er belang aan plekken te creëren waar andere steden geen oog voor hebben.”

Coussée & Goris is sinds eind jaren tachtig aan een stil maar sterk oeuvre bezig. De bibliotheek zal niet hun eerste verwezenlijking in Gent zijn, getuige het Groot Vleeshuis aan de Groentemarkt, waar ze reeds voor het nieuwe interieur instonden. Samen met RCR Aranda Pigem Vilalta Arquitectes sleepten ze in 2007 bovendien al een bouwcontract in de wacht voor een zakenwijk in Dubai.

Omdat de Waalse Krook de nieuwe multimediale hub van Gent moet worden, en omdat ze elk 7,5 miljoen euro op tafel weten te leggen, zullen ook de universiteit en het Instituut voor Breedbandtechnologie (IBBT) een stekje krijgen in het nieuwe gebouw. Zij moeten samen het ‘Centrum voor Nieuwe Media’ baren, waar de vakgroepen Elektronica en informatiesystemen (Elis) en Informatietechnologie (Intec) van de UGent onderdak zullen krijgen. Ook Radiocentrum REC, de koepelorganisatie waar Urgent.fm onder zit, zou meedingen naar enkele kostbare kubieke meters. Het leeuwendeel van het gebouw zal echter ingenomen worden door de eigenlijke bibliotheek met onder meer een kennisbibliotheek, cultuurbibliotheek, jeugdbibliotheek, grote leeszaal-annex-auditorium, leescafé en restaurant.

Met de bekendmaking van het nieuwe bibliotheekontwerp werden ook de herinneringen aan de eertijds gekelderde plannen voor een Muziekforum definitief weggespoeld. Er is echter nog geen uitsluitsel over de precieze bestemming van het Wintercircus (er is in dit verband wel sprake van een nog op te richten Vlaams Instituut voor Audiovisuele Archivering), en ook de voetgangersbrug van de Waalse Krook naar de Brabantdam en het Laurentplein is volgens de stad nog geen certitude. Bovendien rest nog de vraag of men voorzien is op wildplassende en -kotsende Sioux-klanten die erop uit zijn om de gevel van een kennistempel te onteren. Zouden de architecten ook aan dat soort “communicatie met de stad” hebben gedacht?